Kalendarium

<< Listopad 2017 >>
Kino
PnWtŚrCzPtSobNd
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930

MCK SOKÓŁ TV

MY, MAŁOPOLANIE
MY, MAŁOPOLANIE - koncert laureatów 40. Małopolskiego Festiwalu ...
Odsłon52Zobacz więcej ...
III Kongres Kultury Regionów

III Kongres Kultury Regionów

NOWORODAK, czyli transmisyjna płodność dziedzictwa ...
Odsłon682Zobacz więcej ...
Karpaty OFFer 2017

IX Międzynarodowy Multimedialny Festiwal Sztuki - Małopolska Karpaty OFFer

Odsłon369Zobacz więcej ...
Konferencja prasowa

Konferencja prasowa przed koncertem Szczawnickiego Chóru Kameralnego

Odsłon370Zobacz więcej ...
Święto Dzieci Gór 2017

25. Święto Dzieci Gór (18 filmów)

Odsłon608Zobacz więcej ...

Gloria Artis dla Franciszka Kurzei!

Gloria Artis dla Franciszka Kurzei!

Owacje na stojąco! Dwieście lat odśpiewano 94-letniemu Franciszkowi Kurzei, wybitnemu muzykowi ludowemu, nestorowi artystów ludowych Sądecczyzny, z okazji wręczenia Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz zbliżających się urodzin. Uroczystość odbyła sią w piątek (11 stycznia) w sali im.  Romana Sichrawy w Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ.

To było wielkie święto łąckiej (i sądeckiej) kultury.  Minister Bogdan Zdrojewski przyznał medal wspaniałemu skrzypkowi, który od dziesięcioleci gra i śpiewa, uczy miłości do folkloru naszych ojców i matek kolejne pokolenia mieszkańców gminy Łącko i sąsiednich regionów. Odznaczenie wręczył Franciszkowi Kurzei przewodniczący Komisji Kultury Sejmiku Województwa Małopolskiego Leszek Zegzda, a świadkami byli liczni goście: rodzina Mistrza, parlamentarzyści Andrzej Romanek i Stanisław Kogut, były poseł Stanisław Pasoń, wójtowie, radni, samorządowcy, reprezentanci wielu zespołów ludowych z Sądecczyzny i Limanowskiego, miłośnicy i znawcy kultury.
 Sędziwy laureat był bardzo wzruszony. Jak zawsze skromny, serdecznie dziękował za wielkie wyróżnienie i zorganizowanie benefisu (wójtowi Łącka Januszowi Klagowi, dyrektor GOK Barbarze Moryto, prezesowi Oddziału Związku Podhalan w Łącku Tomaszowi Ćwikowskiemu i dyrektorowi MCK SOKÓŁ Antoniemu Malczakowi). Były powinszowania, serdecznie gratulacje, dwa okazałe torty (jeden w kształcie skrzypiec), szampany i oczywiście chóralne „Dwieście lat”. Kapela grała, że aż miło, a i Franciszek Kurzeja nie próżnował, jego skrzypki wiodły prym w tej cudnej muzyce.
Niezwykłą uroczystość, którą prowadziła Małgorzata Broda, dyrektor Instytutu Europa Karpat, połączono z promocją dwóch książek:  „Słownika gwary górali łąckich” autorstwa Moniki Kurzei, stryjecznej wnuczki pana Franciszka (pracownicy MCK) oraz monografii „Łącko i Gmina Łącko” pod redakcją prof. dr. hab. Juliana Dybca. Z tej okazji przybyli m.in. wybitni dialektolodzy, profesorowie Józef Kąś i Kazimierz Sikora z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
******
W dobie przyspieszonych przemian cywilizacyjnych i mentalnych we współczesnych środowiskach wiejskich trudno przecenić rolę słownika gwarowego. Nabiera on charakteru zapisu dokumentującego nie tylko aktualny stan kultury danej społeczności, ale też, a może przede wszystkim, dokumentującego stan kultury mijającej, zachowanej tylko w pamięci najstarszego pokolenia. Dla młodego pokolenia z kolei jest emocjonalnym powrotem do źródeł własnej tożsamości kulturowej. Współczesny słownik gwarowy dla czytelnika postronnego ma wartość poznawczą, historyczną, ale dla czytelnika wywodzącego się z danego kręgu kulturowego jest oprócz tego swoistym przewodnikiem po jego Małej Ojczyźnie. Słownik Pani Moniki Kurzei spełnia obydwa te oczekiwania. Zastosowany w nim profesjonalny aparat naukowy został tu przystosowany do jego założeń, że słownik może być wykorzystywany przez językoznawców, jak i osoby nie mające takiego przygotowania fachowego. Jego specyfika polega też na tym, że dotyczy w dużej mierze dwóch ważnych a rzadkich regionalnych pół tematycznych: sadownictwa i produkcji samogonu (śliwowicy). Oprócz niego mamy tu słownictwo z zakresu budownictwa, tkactwa, stroju, prac rolnych itd. W sumie ok. 3000 jednostek słownikowych, co jest godne podkreślenia. Warto też zwrócić uwagę na ilustracje zawarte w słowniku. Nie zostały zamieszczone w pracy dla „dekoracji” haseł. Przedstawiają fragmenty wiejskiej kultury materialnej, domagającej się zapamiętania i szacunku” – napisał w przedmowie wydawnictwa prof. dr hab. Józef Kąś.
Monika Kurzeja tak tłumaczy cel, który jej przyświecał: „Jednak język ten ciągle podlega intensywnym przeobrażeniom. Zanik tradycyjnych czynności i zawodów (…) spowodował utratę terminów dotyczących sprzętów i czynności dnia codziennego. Obecnie tylko najstarsze pokolenia potrafią wymienić pojęcia związane z m.in. ręcznym praniem, młóceniem zboża, budową wozu. W taki właśnie sposób przemiany w zakresie techniki, nauki, kultury masowej obejmują również przeobrażenia języka. Nie tylko naruszają pierwotne brzmienie i strukturę pewnych słów, ale skazują je na zapomnienie i w efekcie wyginięcie. Celem niniejszej publikacji jest uchronienie tych słów od zapomnienia oraz ukazanie jak wielkie bogactwo kryje się w mowie naszych ojców i dziadów. Mam nadzieję, że słownik, który opracowałam, pozwoli chociaż w niewielkim stopniu ocalić mowę przodków i pokaże młodemu pokoleniu, że znać gwarę to tak, jakby znać drugi język”.
Łącko i Gmina Łącka”, pod redakcją prof. dr. hab. Juliana Dybca – to monografia ukazująca kilkusetletnią tradycję miejscowości związanych z lokalnym centrum regionalnym, jakim jest Łącko oraz prezentująca bogactwo historyczno-kulturalne górali białych od Łącka. Jest również prezentacją żywej tradycji, religijności oraz dorobku gospodarczego pokoleń mieszkańców Gminy Łącko, jak również perspektyw opartych na nauce i tradycji. Dzieło jest pracą zbiorową przygotowaną przez kilkunasty autorów.


*Warto wiedzieć*
*Życzenia od MCK SOKÓŁ 1*
*Życzenia od MCK SOKÓŁ 2*

Fot. PG

Dodaj na Wykop Dodaj na Facebook Dodaj na Blip Dodaj na Flaker Dodaj na Śledzika
- A A A +
DrukujDrukuj
E-mailE-mail
Wróć ...
[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi
ustawieniami przeglądarki. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.