6
Zawirował kręgiem KROG! Zawirował w rytm słoweńskich tamburic. I niech nazwa szanownych czytelników nie myli, tamburice są bardziej kuzynami gitary niż tamburyna. Najmniejsze – bisernica – przypominają dźwiękiem i kształtem niewielkie mandoliny, bracz to już niewielka gitara, bugarija gitarę przypomina najbardziej, a berda – kontrabas.Zaczęło się od króciutkiej zabawy kijami. A po niej ruszył… krąg ponad dwadzieściorga dzieci. Korowód bieli. Śpiew i taniec. Zbiegają się i rozchodzą. Trzymają za ręce by po chwili się rozdzielić, zrobić obrót i znów wrócić do kręgu. Biegną, a po chwili kroczą, bo tak ich prowadzi muzyka tamburic. Teraz wirują dwa kręgi: dziewczęta wewnątrz, chłopcy szerszym kołem. I znów wspólnie. Jedna para tańczy wewnątrz. Koło się rozrywa, schodzi spiralnie do wewnątrz, by po chwili wić się po scenie białym wężem. Biała wstęga schodzi ze sceny, a melodia trwa podtrzymana jeszcze przez Józka Brodę i publiczność.
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
Zmieniają się instrumenty: dwoje skrzypiec, klarnet, dwa akordeony. Dziewczęta wciąż w bieli, ale już kwieciste fartuszki łamią nieskazitelność stroju. Chwila tańca w kółeczku i na scenę wchodzą chłopcy w czarnych kamizelkach z białymi chusteczkami w dłoniach. Tworzą bardziej stateczny krąg zewnętrzny. Melodia zwalnia, rzewnieje. Krąg par mówi coś o tęsknocie, coś o miłości. Melodia znów przyspiesza i znów zwalnia. Jak w życiu – raz radośniej, raz smutniej. Pary nie trzymają się za ręce. Są złączone chusteczkami. Białymi. Symbolem czystości.
„Teraz na odpust jeździ się autami, a kiedyś się chodziło. Jedni chodzili prostą drogą, a inni…”
Na scenie pojawia się łąka pełna borówek. Dwie grupy dziewcząt z MAŁEJ ZIEMI SUSKIEJ idące na odpust z Suchej Beskidzkiej do Stryszawy spotykają się w tym zagajniku. Jest zatem pretekst do wspólnego zebrania chrustu i zapalenia watry przy rzewnym śpiewie. Śpiewne zadumanie przerywa wejście innej grupy. Tu już są chłopcy i ciotka z malcem rękach. Dość dzieci, co by się w wilka pobawić. Polowanie zwierza złego na gąski przerywa niefortunny upadek jednej z dziewcząt. Chłopcy okazują zainteresowanie pokrzywdzoną, choć może bardziej tym, co ciotka ma zawinięte w chustę, a co najwyraźniej jest jadalne. Dziewczęta bawią się w Ulijankę.
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
)) |
Chłopcy sobie pojedli i siły dużo mają, więc trzech bierze na plecy innych trzech siódmy ich ciągnie próbując rozerwać „wielgonia”. Zaczynają się popisy niemal cyrkowe. Skoki przez kije i kapelusze, chodzenie na rękach, gwiazdy.
Wchodzi muzyka w góralskich strojach. Po kilku tańcach (obyrtka, siustany) dzieciska przysiadają i śpiewają o kończącym się dniu. Pożegnania. Polana pustoszeje i szumi tęsknotą za kolejnym odpustem w Stryszawie.
No cóż. kręgi maja to do siebie, że zataczają. Odchodzą i wracają. Tak też było ze słoweńskim zespołem KROG w środowy wieczór. Powrócił po występie dzieciaków z Suchej Beskidzkiej. Powrócił odmienionymi strojami z okolic Alp Wschodnich, na zachód od Mariboru. Spodnie, koszule, kamizelki, dziewczęta w spódnicach i białych koszulach. Zwykły trój – powiedzielibyśmy – niedzielny. Muzyka rytmiczna, zachęcająca do podskoków w kręgu i parami. Radosna zabawa.
Z krainy sztajerskiej przychodzą chłopcy z taboretami. Teraz taniec jest rodzajem przekomarzania, stylizowanej kłótni o względnie wygodne meble do siedzenia. Sprawę (jak zwykle) rozsądzają dziewczęta. Ich przyjście każe taboretom odejść na bok. Wspólna zabawa taneczna kończy drugą część występu słoweńskiej grupy KROG.
Kamil Cyganik
