Kalendarium

<< Grudzień 2017 >>
Kino
PnWtŚrCzPtSobNd
123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

MCK SOKÓŁ TV

MY, MAŁOPOLANIE
MY, MAŁOPOLANIE - koncert laureatów 40. Małopolskiego Festiwalu ...
Odsłon123Zobacz więcej ...
III Kongres Kultury Regionów

III Kongres Kultury Regionów

NOWORODAK, czyli transmisyjna płodność dziedzictwa ...
Odsłon771Zobacz więcej ...
Karpaty OFFer 2017

IX Międzynarodowy Multimedialny Festiwal Sztuki - Małopolska Karpaty OFFer

Odsłon454Zobacz więcej ...
Konferencja prasowa

Konferencja prasowa przed koncertem Szczawnickiego Chóru Kameralnego

Odsłon430Zobacz więcej ...
Święto Dzieci Gór 2017

25. Święto Dzieci Gór (18 filmów)

Odsłon675Zobacz więcej ...

POLSKIE TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE "SOKÓŁ"

www.sokol.nowysacz.pl

powstało w 1867 roku we Lwowie. Tam też - korzystając z tolerancyjnej polityki austriackiego zaborcy - mieścił się Główny Zarząd „Sokoła”, zwany „Macierzą”. Formalnie „Sokół” był stowarzyszeniem sportowym, z przewagą dyscyplin gimnastycznych. Ale głównym zadaniem „Sokoła”, preferowanym jakby na konspiracyjnym marginesie, była praca społeczno-wychowawcza o silnym zabarwieniu patriotycznym i religijnym.

W latach 1910-1914 „Sokół” przestawił się na kierunek paramilitarny, pragnąc przygotować młodzież do zadań wojskowych. Powstały Drużyny Sokole, które z momentem wybuchu I wojny światowej weszły w skład Brygad Legionowych.

W listopadzie 1919 r. Sokolstwo, działające dotąd w trzech zaborach, zjednoczyło się, tworząc jedną organizację z siedzibą w Warszawie.

W Nowym Sączu „Sokół” uwił swoje gniazdo 25 maja 1887 r. Jego założycielami było grono najwybitniejszych i najbardziej światłych obywateli miasta z notariuszem, doktorem praw Lucjanem Lipińskim na czele. On też został pierwszym prezesem sądeckiej organizacji.

W 1893 roku członkinie sokolego aktywu, z Franciszką Lipińską na czele ufundowały „Sokołowi” sztandar, którego wręczenie nastąpiło 8 października 1893 roku na uroczystej akademii.
O charakterze ideowym „Sokoła” świadczą między innymi widoczne na szarfach sztandaru napisy: Wiedź Synów Polski do walki - za wiarę, wolność, Ojczyznę.

Od momentu powstania „Sokół” był centrum życia kulturalnego regionu. W jego siedzibie urządzano spotkania, koncerty, przedstawienia teatralne, kiermasze, wieczornice, wystawy. Prowadził własne zespoły artystyczne, zorganizował i prowadził bibliotekę i czytelnię.

Na przestrzeni 52 lat istnienia sądeckim gniazdem kierowało czterech prezesów:

Lucjan Lipiński (od 1887 do 1904). Za jego kadencji Towarzystwo wybudowało własny gmach
i rozwinęło szeroki zakres działalności społecznej i kulturalnej. Był inicjatorem niezwykle aktywnego życia towarzyskiego w Sokolni. W 1888 podjęto próbę stworzenia pierwszego sokolego chóru. W 1893 powstaje biblioteka.

Stanisław Flis (od 1905 do 1920) - okres najtrudniejszy w dziejach Towarzystwa, głównie ze względu na nowe zadania związane z wybuchem wojny – udział w bojowym wyposażeniu drużyn, organizowanie pomocy finansowej, sanitarnej i medycznej na rzecz walczących na różnych frontach sądeczan.

Lata poprzedzające wojnę to chyba najbardziej prężny okres w działalności Towarzystwa Gimnastycznego. Powstają wciąż nowe sekcje, wprowadza się zajęcia gimnastyczne dla szkół.
W latach 1911-12 na bazie Sokoła powstają pierwsze drużyny skautowe, które w 1918 przerodzą się w niezależną organizację - Związek Harcerstwa Polskiego. Jednocześnie jest to okres znaczącego rozwoju działalności kulturalnej - w 1910 powstaje związane z „Sokołem” Towarzystwo Śpiewackie LUTNIA, które w niedługim czasie staje się wizytówką kultury muzycznej Nowego Sącza. W tym samym roku rozpoczyna się historia sądeckiego kina. 1913 - powstaje Polskie Towarzystwo Dramatyczne.

Od 1919 roku wiceprezesem „Sokoła” został Piotr Kosiński. Postać wyjątkowa - inicjator szeregu ważnych wydarzeń w dziejach Towarzystwa. Twórca i dyrygent LUTNI, inicjator rozbudowy gmachu w latach 20., kierownik i realizator prac technicznych związanych z ratowaniem zaatakowanych przez grzyb fundamentów budynku. W 1919 uzyskuje koncesję na kino Sokół, które prowadzi do roku 1939. Gdy w lipcu 1941 r. opuścić Nowy Sącz, zabiera ze sobą sztandar Sokoła, ratując go przed zniszczeniem.

Na okres międzywojenny przypada prezesura Romana Sichrawy (1921-1932) i Bolesława Barbackiego (1932-1939). W okresie niepodległości Polski „Sokół” zmienia powoli swój charakter - zmieniła się bowiem jego rola. Z na pół legalnej organizacji patriotycznej przekształca się w organizację społeczną. Posiada dobrze zaopatrzoną bibliotekę, liczącą ponad 5,5 tys. dzieł, wspaniale funkcjonujące kino, jest siedzibą jednego z najlepszych zespołów teatralnych ówczesnej Małopolski, a także kilku innych stowarzyszeń i organizacji (m.in. Nowosądeckiego Oddziału Towarzystwa Tatrzańskiego BESKID, przez jakiś czas Związku Oficerów Rezerwy, Ligi Kobiet).

W tym czasie jego gmach ulega ponownej rozbudowie i uzyskuje kształt, w jakim przetrwał do lat 90.

Wróć ...
[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi
ustawieniami przeglądarki. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.