Kalendarium

<< Listopad 2017 >>
Kino
PnWtŚrCzPtSobNd
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930

MCK SOKÓŁ TV

MY, MAŁOPOLANIE
MY, MAŁOPOLANIE - koncert laureatów 40. Małopolskiego Festiwalu ...
Odsłon57Zobacz więcej ...
III Kongres Kultury Regionów

III Kongres Kultury Regionów

NOWORODAK, czyli transmisyjna płodność dziedzictwa ...
Odsłon686Zobacz więcej ...
Karpaty OFFer 2017

IX Międzynarodowy Multimedialny Festiwal Sztuki - Małopolska Karpaty OFFer

Odsłon372Zobacz więcej ...
Konferencja prasowa

Konferencja prasowa przed koncertem Szczawnickiego Chóru Kameralnego

Odsłon373Zobacz więcej ...
Święto Dzieci Gór 2017

25. Święto Dzieci Gór (18 filmów)

Odsłon612Zobacz więcej ...

WARTO ZOBACZYĆ...

Niewątpliwie najbardziej okazałym i szeroko znanym obiektem zabytkowym Spisza jest zamek „Dunajec” w Niedzicy – jedna z najcenniejszych budowli architektury obronnej. Zbudowany w latach 1320-30 przez węgierski ród Berzeviczych, przebudowany został w latach 1601-1641 przez Horvathów na obszerną renesansową rezydencję.

Położony niezwykle malowniczo z widokiem na zalew i ruiny zamku w Czorsztynie po drugiej stronie Dunajca, przyciąga o każdej porze roku setki turystów. Popularności zamkowi przysporzyło również odkopanie w jego murach w 1446 r. ołowianej tulei z pękami powiązanych w węzły rzemieni, uznanych za „Testament Inków” mówiący o skarbach ukrytych w jeziorze Titicaca. Od 1949 r. zamkiem opiekuje się Stowarzyszenie Historyków Sztuki, które stworzyło tu dom pracy twórczej i muzeum spiskie.
Osobliwością Spisza jest układ przestrzenny zabudowy wsi. Centrum stanowi „wrzecionowaty” rynek, powstały jakby z rozdwojenia osi głównej, po obu jej stronach domy zwrócone szczytami do drogi z wąskimi obejściami z tyłu. Rzędy stodół, okalające całą zabudowę, umieszczano ze względów przeciwpożarowych na obrzeżach wsi. Najwyraźniej taki układ przestrzenny zauważyć można w Krempachach i Frydmanie. 
W obu wsiach zauważyć można również inną osobliwość Spisza – kościoły, których wieże zwieńczone zostały renesansową attyką z elementami tzw. „jaskółczego ogona”. Poniżej attyki wieża otoczona była drewnianą hurdycją, będącą dawniej punktem obserwacyjnym, służącym zarówno do celów obronnych jak i przeciwpożarowych. Typowe dla Spisza zwieńczenia attykowe wież kościelnych są rzadkością w Polsce – spotykamy je jedynie w Krempachach i Frydmanie – znacznie częściej na Słowacji.
Niezwykle cennym zabytkiem architektury jest kasztel w Frydmanie. Zbudowany w latach 1585-90 przez Györgi Horvatha jako renesansowa rezydencja wiejska o cechach obronnych. Podczas przebudowy w 1910 r. stracił, niestety, wiele renesansowych detali. Obecnie znajduje się w nim mieszkanie prywatne.
Niedaleko kasztelu znajdują się słynne piwnice, w których do XIX w. właściciele Frydmana przechowywali sprowadzane z Węgier wino. Piwnice są dwupoziomowe, złożone z sześciu beczkowo sklepionych hal o wymiarach 100 x 7 m każda, połączonych korytarzami. Do piwnic można wejść jednym z dwu podworskich pawilonów (tzw. burghauzów) – mieszczą się one obecnie na terenach prywatnych posesji.
Jedną z najbardziej urokliwych wsi Spisza jest Kacwin, znany głównie z „sypańców” - charakterystycznych dla Spisza spichlerzy o unikalnej konstrukcji. Wewnętrzną konstrukcję zrębową obrzucano warstwą gliny, na którą nakładano dach. W razie pożaru taki dach można było szybko zrzucić, a wewnętrzna część spichlerza wraz z zapasami pozostawała bezpieczna. „Sypańce” – popularne na Słowacji – zachowały się jedynie w Kacwinie. w latach 70. było ich jeszcze ok. 20, obecnie zachowało się jedynie kilka. 
Nie zachował się, niestety, unikalny, blisko dwustuletni młyn – tartak wodny, pracujący na potrzeby miejscowej ludności jeszcze w latach 70. Ostatnie powodzie położyły kres istnieniu tego niezwykle malowniczego zabytku.
Ciekawostką Spisza są również tzw. „jurgowskie stajnie” – oryginalne osiedle pasterskie położone pomiędzy wsią Dursztyn a zboczami Żaru, powstałe w wyniku przeniesienia w 1879 r. szałasów pasterskich z polan Jaworzyny Spiskiej. Powodem tej operacji była likwidacja przez księcia Hohenlohego wypasów w Tatrach Jaworzyńskich, gdzie górale z Jurgowa mieli „od zawsze” swoje pastwiska. Przeniesione w okolice Dursztyna osiedle pasterskie w latach 30. rozbudowano, usiłując stworzyć ośrodek wzorcowego łąkarstwa górskiego. 
Perełką drewnianej architektury sakralnej - rzadkiej na Spiszu - jest niewątpliwie kościół pw. św. Elżbiety Węgierskiej w Trybszu z 1567 r. – konstrukcji zrębowej, kryty gontem i zdobiony XVII-wieczną polichromią wykonaną przez miejscowych malarzy. Na stropie nawy – Sąd Ostateczny – którego tło stanowi pejzaż górski, uważany za najstarszą w Polsce malowaną panoramę Tatr.

Dodaj na Wykop Dodaj na Facebook Dodaj na Blip Dodaj na Flaker Dodaj na Śledzika
- A A A +
DrukujDrukuj
E-mailE-mail
Wróć ...
[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi
ustawieniami przeglądarki. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.