Kalendarium

<< Listopad 2017 >>
Kino
PnWtŚrCzPtSobNd
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930

MCK SOKÓŁ TV

MY, MAŁOPOLANIE
MY, MAŁOPOLANIE - koncert laureatów 40. Małopolskiego Festiwalu ...
Odsłon53Zobacz więcej ...
III Kongres Kultury Regionów

III Kongres Kultury Regionów

NOWORODAK, czyli transmisyjna płodność dziedzictwa ...
Odsłon682Zobacz więcej ...
Karpaty OFFer 2017

IX Międzynarodowy Multimedialny Festiwal Sztuki - Małopolska Karpaty OFFer

Odsłon369Zobacz więcej ...
Konferencja prasowa

Konferencja prasowa przed koncertem Szczawnickiego Chóru Kameralnego

Odsłon370Zobacz więcej ...
Święto Dzieci Gór 2017

25. Święto Dzieci Gór (18 filmów)

Odsłon608Zobacz więcej ...

WARTO ZOBACZYĆ...

Region zagórzański nie może się poszczycić dużą liczbą wysokiej klasy zabytków architektury. Stolica regionu - Mszana Dolna - kompletnie zniszczona podczas najazdu szwedzkiego dopiero w XIX wieku zaczęła podnosić się z upadku. Dzisiaj jest miastem o dość rozproszonej zabudowie, któremu dziewiętnastowieczne domki i wiekowe drzewa nadają sympatyczną, kameralną atmosferę.

Niegdyś znajdował się tu budynek dworski, browar i gorzelnia, przy rynku stała żydowska szkoła i synagoga. W dzielnicy Marki zachował się zabytkowy kirkut, odnowiony w 1991 r. dzięki fundacji Leo Gatterera z Frankfurtu nad Menem. Z dawnego zespołu dworskiego pozostał okazały park, gdzie wśród pięknej grupy starodrzewia zobaczyć można pawilon, wybudowany przed wojną w stylu angielskiego "cottage" przez ostatniego właściciela Henryka Piotra Krasińskiego. W 1969 roku zakończył żywot jeden z najstarszych budynków mieszkalnych Mszany, wybudowany - jak wskazywała data na tragarzu - w 1583 r.
Jednym z ciekawszych zabytków w Mszanie Dolnej jest XVI-wieczny obraz przedstawiający Zaśnięcie Matki Boskiej w ołtarzu głównym kościoła św. Michała Archanioła (kościół w stylu tzw. gotyku nadwiślańskiego powstał w latach 1891-1901 wg proj. W. Wdowińskiego). Przy wejściu do kościoła stoi kamienna kropielnica z 1668 r. 
Jeden z ładniejszych zabytków drewnianej architektury sakralnej regionu stanowi kościółek św. Marii Magdaleny w Kasinie Wielkiej - wzniesiony w 1678 r., odnowiony w 1760, konstrukcji zrębowej, kryty gontem, ze słupową wieżą i nieco węższą, oddzieloną daszkiem izbicą. 

Niewielką ilość wysokiej klasy zabytków w regionie zagórzańskim rekompensuje jego wspaniałe położenie na północnych stokach Gorców (znaczna jego część znajduje się na terenie utworzonego w 1981 r. Gorczańskiego Parku Narodowego). Mszana Górna, Lubomierz, Niedźwiedź czy Poręba Wielka to znane już w okresie dwudziestolecia międzywojennego miejscowości letniskowe. Znaleźć tu można wszystko, czego potrzeba do pełnego relaksu wypoczynku - malownicze pejzaże poprzecinane licznymi potokami, łagodne trasy spacerowe, ogromne połacie lasów... Malowniczości dodają piękne stare kapliczki, jakich zachowało się tu wyjątkowo wiele. W przysiółkach Mszany Górnej czy Poręby Wielkiej napotkać można jeszcze stare drewniane zagrody typowe dla wiejskiego budownictwa zagórzańskiego. W Niedźwiedziu zwraca uwagę ciekawa zabudowa centrum nawiązującego do charakteru małego miasteczka. W niewielkim ryneczku w kształcie trójkąta utworzonego przez drogi wylotowe do pobliskich dolin zwracają uwagę dwa domy z podcieniami, prawdopodobnie z XVIII lub początków XIX w. Obok na skwerku stoi pomnik Władysława Orkana, przeniesiony w 2000 roku z rynku w Nowym Targu. W 1992 roku spłonął XVII-wieczny drewniany kościółek, w którym ten największy piewca Gorców został ochrzczony - kryty gontem, otoczony okazałymi sobotami, z okazałą wieżą zwieńczoną cebulastym hełmem i późnorenesansowym ołtarzem pochodzącym z kościoła św. Anny w Krakowie - był jednym z najcenniejszych zabytków tego regionu. Rok później podobny los spotkał również XVIII-wieczny kościółek w pobliskiej Olszówce, którego wnętrza budziły podziw świetnie zachowanym późnobarokowym wyposażeniem, ścienną polichromią, a także XV-wiecznym obrazem z przedstawieniem św. Rodziny.
W przysiółku Zagronie nad Koninkami (stanowiącymi obecnie część Poręby Wielkiej) urodził się i spędził dużą część swego życia Władysław Orkan. Tu w 1908 roku postawił drewnianą willę, nawiązującą architekturą do modnego na przełomie wieków "stylu zakopiańskiego". Od 1973 roku "Orkanówka" jest filią Muzeum w Rabce.

Najdalej na zachód wysuniętą częścią regionu zagórzańskiego, gdzie dają się już zauważyć bardzo silne wpływy kultury podhalańskiej, są okolice Rabki. Już przed wojną Rabka była trzecim co do wielkości uzdrowiskiem w Polsce. Jego szybki rozwój nastąpił zwłaszcza po roku 1895, w którym Rabkę nabyła rodzina Kadenów. Powstało wtedy szereg stylowych willi i pensjonatów, z których część zachowała się do dziś. Jednakże najwspanialszym zabytkiem Rabki jest drewniany kościółek z 1606 roku - ze strzelistym, krytym gontem dachem i wysoką wieżą z nadwieszoną izbicą, zwieńczoną cebulastą kopułą (dostawiona w czasie przebudowy kościółka w latach 1744-78). W 1908 roku w pobliżu został postawiony nowy, okazały, neogotycki kościół. Od tego czasu drewniana świątynia przestała pełnić funkcje sakralne. W 1936 roku - spełniając niejako marzenie zmarłego 6 lat wcześniej Orkana - otwarto w niej muzeum regionalne poświęcone tradycji oraz kulturze materialnej i duchowej Zagórzan.
Tradycje zagórzańskie żywe są wciąż jeszcze w Rabie Niżnej, która po przez szereg lat należała do starostwa mszańskiego. Po kasacji dóbr królewskich po I rozbiorze Polski przeszła w ręce prywatne m.in. rodziny Chotomskich. Do nich należał wybudowany w I połowie XIX wieku nad brzegiem Raby okazały klasycystyczny dwór, który po remoncie w 1974 r. został zaadaptowany na ośrodek wypoczynkowy.
Ciekawym przykładem góralskiej architektury sakralnej jest drewniany kościółek św. Antoniego Padewskiego w Sieniawie, który został wybudowany w 1740 r. jako kaplica dworska. Konstrukcji zrębowej, otoczony sobotami, ze strzelistym gontowym dachem zwieńczonym sygnaturką, zawiera w swoim wnętrzu wiele unikalnych elementów wyposażenia - elementy gotyckich tryptyków, późnobarokowe ołtarze, XVIII-wieczne stacje Drogi Krzyżowej. Wokół stare lipy i jawory. Obok kościoła w okresie międzywojennym wzniesiono drewniany budynek w stylu podhalańskim z przeznaczeniem na dom ludowy.

Dodaj na Wykop Dodaj na Facebook Dodaj na Blip Dodaj na Flaker Dodaj na Śledzika
- A A A +
DrukujDrukuj
E-mailE-mail
Wróć ...
[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi
ustawieniami przeglądarki. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.